Aby uniknąć nieporozumień i trudnych sytuacji w chwilach żałoby przypominamy podstawowe zasady dotyczące sprawowania pogrzebu katolickiego.

Kościół sprawuje pogrzeb katolicki dla wiernych zmarłych, którzy należeli do Kościoła przez chrzest i nie odrzucili go w sposób publiczny przed śmiercią. Zgodnie z Kodeksem Prawa Kanonicznego, który obowiązuje w Kościele Katolickim, pogrzebu kościelnego odmawia się między innymi osobom, które jawnie zerwały więź z Kościołem, świadomym aktem woli dokonały apostazji lub swoim życiem spowodowały publiczne zgorszenie, nie okazując przed śmiercią żadnych oznak skruchy (por. KPK kan. 1184 §1, n. 1–3).

Katechizm Kościoła Katolickiego przypomina, że pogrzeb kościelny jest modlitwą Kościoła za zmarłego, wyrazem naszej wiary w życie wieczne i nadziei zmartwychwstania, a nie automatycznym „prawem” niezależnym od postawy wiary człowieka (por. KKK 1684: „Pogrzeb kościelny wyraża skuteczną komunię zmarłego z Kościołem”; KKK 1685: „Kościół poleca zmarłych miłosierdziu Bożemu”).

Przypominamy, że parafią właściwą do sprawowania pogrzebu jest parafia zamieszkania osoby zmarłej. To tam spoczywa odpowiedzialność duszpasterska za wiernego (por. KPK kan. 1177 §1: „Pogrzeb zmarłego wiernego powinien być odprawiony w kościele parafii, do której należał”).

Jeżeli z uzasadnionych powodów pogrzeb ma się odbyć poza parafią zamieszkania, konieczna jest zgoda proboszcza parafii właściwej lub przynajmniej poinformowanie proboszcza parafii o pogrzebie. (por. KPK kan. 1177 §2: możliwość wyboru innego kościoła istnieje po uzyskaniu zgody i zawiadomieniu własnego proboszcza).

Bardzo prosimy, aby przed ustaleniem terminu i miejsca pogrzebu najpierw kontaktować się z kancelarią parafii zamieszkania osoby zmarłej. Pozwoli to uniknąć niepotrzebnych trudności i opóźnień oraz zachować porządek prawa kościelnego, który obowiązuje także w Archidiecezji Gdańskiej.

Kościół pragnie towarzyszyć rodzinom w bólu i modlić się za zmarłych, pozostając jednocześnie wiernym nauce Kościoła i przepisom prawa kanonicznego, które służą dobru wiernych i jedności wspólnoty.

Pragniemy również jednoznacznie przypomnieć, że żaden zakład pogrzebowy nie ma prawa narzucać rodzinie miejsca pochówku ani miejsca sprawowania pogrzebu katolickiego, ani też określać sposobu przebiegu obrzędów liturgicznych.

Zgodnie z nauką i prawem Kościoła, obrzędy pogrzebu katolickiego należą wyłącznie do kompetencji Kościoła, a nie do podmiotów świeckich. Prawo kanoniczne jasno stwierdza, że:

  • „Pogrzeb wiernych powinien być sprawowany zgodnie z przepisami liturgicznymi Kościoła” (KPK kan. 1176 §2)
  • Regulowanie liturgii należy do władzy kościelnej, a nie do osób prywatnych czy instytucji świeckich (por. KPK kan. 838 §1–4)
  • Parafia właściwa do pogrzebu wynika z miejsca zamieszkania zmarłego, a nie z decyzji zakładu pogrzebowego (por. KPK kan. 1177 §1–2)

Zakład pogrzebowy może świadczyć usługi organizacyjne i techniczne, ale nie ma żadnych uprawnień do decydowania o:

  • wyborze parafii,
  • wskazywaniu lub wyznaczeniu kapłana, który ma sprawować pogrzeb,
  • formie liturgii pogrzebowej,
  • zgodności pogrzebu z przepisami Kościoła.

Wszelkie decyzje dotyczące miejsca, formy i przebiegu pogrzebu katolickiego podejmowane są przez rodzinę zmarłego w porozumieniu z proboszczem parafii zamieszkania osoby zmarłej, zgodnie z prawem Kościoła.

Prosimy Parafian, aby w przypadku jakichkolwiek wątpliwości lub nacisków ze strony zakładów pogrzebowych zwracali się bezpośrednio do kancelarii parafialnej właściwej parafii. Jest to szczególnie istotne również na terenie Archidiecezji Gdańskiej, gdzie obowiązują normy powszechne prawa kanonicznego.

Kościół pragnie towarzyszyć rodzinom w żałobie, ale nie może przekazywać odpowiedzialności za liturgię instytucjom świeckim, które nie posiadają do tego żadnych uprawnień.

W trosce o przejrzystość oraz aby uniknąć nieporozumień związanych z organizacją pogrzebu, pragniemy także przypomnieć, że parafia nie ponosi żadnej odpowiedzialności za koszty narzucane przez zakłady pogrzebowe, w szczególności za opłaty związane z usługami świeckimi, takimi jak transport, zakup trumny lub urny, kremacja, oprawa techniczna czy inne elementy organizacyjne ustalane bezpośrednio pomiędzy rodziną a zakładem pogrzebowym.

Decyzje finansowe podejmowane przez zakład pogrzebowy nie są ustalane, zatwierdzane ani kontrolowane przez parafię i nie wynikają z przepisów Kościoła.

Jednocześnie przypominamy, że wszelkie ofiary składane w kościele przy okazji pogrzebu katolickiego dotyczą wyłącznie organizacji i sprawowania liturgii pogrzebowej oraz posługi duszpasterskiej Kościoła.

Zgodnie z Kodeksem Prawa Kanonicznego:

  • „Szafarz sakramentów, poza ofiarami określonymi przez kompetentną władzę, nie może niczego żądać za ich udzielanie” (KPK kan. 848);
  • Ofiary składane na potrzeby Kościoła mają charakter dobrowolny i służą utrzymaniu kultu Bożego oraz działalności duszpasterskiej (por. KPK kan. 1261 §1–2).

Oznacza to, że parafia nie narzuca żadnych opłat za pogrzeb katolicki, a składane ofiary:

  • są całkowicie dobrowolne,
  • zależą wyłącznie od możliwości i decyzji rodziny,
  • nie stanowią warunku sprawowania liturgii pogrzebowej.

Kościół nie „sprzedaje” sakramentów ani obrzędów, lecz sprawuje je jako posługę wiary i modlitwy za zmarłych, zgodnie z nauką Chrystusa i tradycją Kościoła.

W przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących kosztów lub ofiar prosimy, aby zawsze zwracać się bezpośrednio do kancelarii parafialnej, a nie opierać się wyłącznie na informacjach przekazywanych przez zakłady pogrzebowe.

Nieprawdziwe są informacje, jakoby duszpasterze naszej parafii odmawiali pogrzebu katolickiego osobie, która miała do tego prawo, prowadzili „cennik” usług pogrzebowych oraz nie wyrażali zgody na obecność trumny lub urny w kościele podczas Mszy Świętej pogrzebowej.

W parafii Zesłania Ducha Świętego w Sopocie, przez blisko 45 lat jej istnienia, nie odnotowano przypadku odmowy sprawowania pogrzebu katolickiego rodzinie osoby zmarłej. Księża naszej parafii nie odmawiają również zgody na pogrzeb poza naszą parafią jeśli tylko prosi o taką zgodę rodzina osoby zmarłej lub inne osoby organizujące pochówek.

W związku z powyższym uprzejmie prosimy o niepowielanie niezgodnych z prawdą informacji, rozpowszechnianych przez niektóre zakłady pogrzebowe.

Dziękujemy za zrozumienie i zaufanie.